Στην εποχή του Διαδικτύου

papaxelas 100Το φαινόμενο είναι παγκόσμιο και κανείς δεν έχει ακόμη αντιληφθεί τις επιπτώσεις που θα έχει στη δημοκρατία και στη λειτουργικότητα των δυτικών χωρών. Το Διαδίκτυο είναι ένας απεριόριστος χώρος ανταλλαγής απόψεων και ιδεών και μία ανεξάντλητη πηγή πληροφόρησης. Η αναρχία που επικρατεί στο Διαδίκτυο το καθιστά σαγηνευτικό και κατά πολλούς διευρύνει τα όρια της δημοκρατίας γιατί δίνει βήμα στους πάντες. Ποιο είναι το πρόβλημα;

Η χωρίς κανένα φίλτρο αναπαραγωγή ακροτήτων, παλαβών απόψεων, ψεύτικων ιστοριών, οι οποίες επηρεάζουν μεγάλες μάζες του πληθυσμού.

Ενα άκρως περιθωριακό σάιτ κάπου στον Νότο της Αμερικής δημοσιεύει ένα «ρεπορτάζ», σύμφωνα με το οποίο ο πρόεδρος Ομπάμα είναι πιστός μουσουλμάνος και το Διαδίκτυο παίρνει φωτιά. Οσο και να προσπαθούν οι ειδικές ομάδες του Λευκού Οίκου, που λειτουργούν 24 ώρες την ημέρα και απαντούν σε κάθε τέτοια ιστορία προτού προλάβει να «απογειωθεί», το «ρεπορτάζ» μπαίνει σε εκατομμύρια σπίτια πολιτών που είναι έτοιμοι να πιστέψουν οτιδήποτε.

Βρώμικη πολιτική υπήρχε προφανώς πολύ πριν από το Διαδίκτυο. Ο Νίξον τρομοκρατούσε τους Αμερικανούς ψηφοφόρους με τον ισχυρισμό πως ο Πάπας θα γινόταν ο πραγματικός αρχηγός των ΗΠΑ αν κέρδιζε ο καθολικός Κένεντι, και δεν χρειαζόταν το Διαδίκτυο για να διακινήσει την τρελή αυτή θεωρία συνωμοσίας. Η δύναμη του Διαδικτύου έγκειται, όμως, στην ταχύτητα της διάδοσης και στην πολύ μεγάλη διείσδυσή του. Υπάρχει πια ένας κόσμος που ζει στον κόσμο του Διαδικτύου, πιστεύει περίπου ό,τι βρίσκει εκεί και αντιμετωπίζει καχύποπτα οτιδήποτε άλλο. Οι πολιτικοί δεν μπορούν να επικοινωνήσουν με αυτόν τον κόσμο. Τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης, το ίδιο. Οι θεωρίες συνωμοσίας, τα ανακριβή κουτσομπολιά και τα ανακυκλωμένα «ρεπορτάζ» ριζώνουν βαθιά στο συλλογικό υποσυνείδητο και αποτελούν το καλύτερο λίπασμα για το «πάρτι τσαγιού» στις ΗΠΑ ή για διάφορα ακραία υπερλαϊκιστικά μορφώματα σε άλλες χώρες. Είναι ένα μεγάλο ζήτημα που ενδεχομένως να μην έχει και λύση. Φυσικά, να μην ξεχνάμε πόσα προσφέρει σήμερα το Διαδίκτυο σε δισεκατομμύρια πολιτών σε όλο τον πλανήτη, ειδικά σε ανθρώπους που δεν θα είχαν ποτέ την ευκαιρία να μορφωθούν, να ενημερωθούν και να εκφραστούν. Το πώς θα επηρεάσει τον ρουν της Ιστορίας είναι ακόμη πολύ νωρίς για να το πούμε.

Αλέξης Παπαχελάς - Καθημερινή 3/9/2014