tsapournia 150 Η θειά Νικόλαινα από το χωριό μου αφηγήθηκε στο γιό της (1) ότι από την ευλογιά πέθαναν ίσα με 60 άτομα  στην Τσαπουρνιά κοντά στο 1920.  Θυμήθηκα ότι ο παππούς μου και η γιαγιά μου πέθαναν εκείνη την εποχή. Με ερέθισμα τον κορονοϊό και τα  προηγούμενα έφθασα στη μελέτη του Θανάση Καλλιανιώτη (2). 

Η ισπανική γρίπη  πρωτοεμφανίστηκε στην Κοζάνη στις 10 Οκτωβρίου του 1918 και διήρκεσε 1,5 με 2 μήνες ότι πέθαναν πάνω από 4 χιλιάδες άνθρωποι στη δυτική Μακεδονία, κυρίως Σέρβια και Γρεβενά. Το χωριό μου όπως και τα χωριά γύρω από τον Αμάρμπεη (Φαρμάκη-Αζωρος-Γιαννωτά-Λουτρό και Ακρη), το Σαραντάπορο και το Λιβάδι επικοινωνούσαν την εποχή εκείνη περισσότερο με τα Σέρβια παρά με την Ελασσόνα και ήταν αδύνατο να άφησε ανεπηρέαστους τους κατοίκους των χωριών αυτών. Πρέπει να θυμήσω ότι τότε λόγω των πολεμικών γεγονότων υπήρχε λογοκρισία και δε μπορούσαν να δημοσιευθούν τέτοια  γεγονότα και  η όποια πληροφόρηση μπορούσε να υπάρξει αφορούσε μόνο τις πόλεις. Τα νέα από τα χωριά δε μπορούσαν να φθάσουν ούτε στις υπηρεσίες ούτε στις εφημερίδες της εποχής εκείνης. Επίσης τα όποια μέτρα λαμβάνονταν εφαρμόζονταν στις πόλεις. Αποφάσισα να διερευνήσω την επίδραση της ισπανικής γρίπης στους παππούδες μου.

Διαπίστωσα ότι πέθαναν το διάστημα 1918-1920  ο Παππούς μου (Νικόλας Θόδωρου Παπαλιάγκας) και  η γιαγιά μου (Μαρία Μπουρουτζίκα) με αποτέλεσμα τον πατέρα μου (Θωμά 7 χρονών και τον αδερφό του το Γιώργο 2 χρονών) να τους πάρει και να τους μεγαλώσει ο παππούς τους ο Παναγιώτης Μπουρουτζίκας (που ήταν και παππάς) και η γιαγιά τους η Δέσπω. Την ίδια εποχή πέθαναν ακόμα:

1). H αδελφή του Παππού μου η Παναγιώτα Παπαλιάγκα-Κουμπούρα που άφησε 4 μικρά παιδιά και  ο άνδρας της ο μπαρμπα-Τσέλιος Κουμπούρας ξαναπαντρεύτηκε αμέσως την κυρά Βάϊα από το Μεταξά και έκαναν με αυτή άλλα 4 παιδιά.

2) Ο αδελφός του παππού μου (ο Γιώργος Θεοδώρου Παπαλιάγκας)  που με τη γυναίκα του τη Σουλτάνα Πάϊκου άφησε ένα γιό τον Γιάννη Παπαλιάγκα (3) και η γυναίκα του η Σουλτάνα παντρεύτηκε με τον Ηλία Φρέτσιο από το Λουτρό με τον οποίο έκαναν ένα γιό και δύο κόρες.

3) Ο πρωτεξάδελφος του παππού μου ο Δημήτρης Κων/νου Παπαλιάγκας ο οποίος με τη γυναίκα του τη Σουλτάνα έκαναν ένα γιό, το Θανάση (4). Μετά το θάνατό του άντρα της η Σουλτάνα παντρεύτηκε στην Κοκκινόγη με το Θανάση  Γεροφώτη και μαζί του έκαναν δύο γιούς και δύο κόρες.

4) Μία  θεία και μια εξαδέλφη του παππού μου. Όλοι αυτοί που προανέφερα (6 άτομα) ήταν σε ηλικίες από 20 μέχρι 30 ετών.

Δε μπόρεσα να μάθω πόσοι από τους συγγενείς των παππούδων μου μεγαλύτερων ηλικιών (άνω των 30) πέθαναν από την ισπανική γρίπη. Ούτε πόσοι από το χωριό μου κα από τα γύρω χωριά  πέθαναν από αυτή. Θεωρώ όμως σίγουρο ότι  οι περισσότεροι  (από τους 60) θάνατοι που   αφηγήθηκε η θειά Νικόλαινα στο γιό της  προήλθαν από  την ισπανική γρίπη.

                                               Από τον Τάσο Παπαλιάγκα

                                              Πρ. Νομαρχιακό Σύμβουλο


1) Αφήγηση στον γιό της, Γιώργο Νικολάου Πάϊκο,«Στην τσαπουρνιά πέθαναν το 1918-20 από την ευλογιά περί τα 60 άτομα. Χάθηκαν  κάτι ντιρέκια Παπαλιαγκαίοι και Μπουρουτζικαίοι».
2) (Δρ Αθανάσιος Καλλιανιώτης. “Η ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΓΡΙΠΗ ΤΟΥ 1918 ΣΤΗ ΜΕΣΗΜΒΡΙΝΗ ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ. 8/4/2020”.)
3) Όταν ο Γιάννης μεγάλωσε παντρεύτηκε στο Πλατανόρεμα Σερβίων.
4) Όταν ο θανάσης ενηλικιώθηκε τον πάντρεψαν στην Τσαπουρνιά με την Αννούλα Δήμου Καραγιάννη.

 

Sorry, this website uses features that your browser doesn’t support. Upgrade to a newer version of Firefox, Chrome, Safari, or Edge and you’ll be all set.